“Ebaluazio-txosten on batek familiei ikaskuntza askoz hobeto ulertzen laguntzen die”

Hitz egin dugu Pilarrekin, Alexiaren ebaluazio-txostenak diseinatzeko zerbitzuaren arduradunarekin, ulertzeko zergatik dokumentu horiek kalifikazio bat jakinaraztetik askoz harago joan daitezkeen eta ikastetxe bakoitzaren hezkuntza-proiektua ikusgai egiteko tresna bihur daitezkeen.

Zergatik da hain garrantzitsua ebaluazio-txostena?

Ikaskuntzaren inguruan ikastetxearen eta familien arteko harreman-puntu nagusietako bat delako.

Ez litzateke notak biltzen dituen dokumentu gisa soilik ulertu behar. Ikaslea nola bilakatzen ari den, zer alderdi behatzen ari diren eta ikastetxeak bere hezkuntza-ereduaren barruan zer jotzen duen garrantzitsutzat azaltzen ere lagundu behar du.

Zentzu horretan, txosten on batek familiei ikaskuntza-prozesua askoz hobeto ulertzen lagun diezaieke.

Hori garrantzitsua al da edozein hezkuntza-etapatan?

Bai, nahiz eta jakinarazten den informazioa desberdina izan.

Haur Hezkuntzan, adibidez, txostenak garapenaren hainbat esparrutako bilakaera azaltzen lagun dezake. Lehen edo Bigarren Hezkuntzan, konpetentziak, irizpideak eta aurrerapenak testuinguruan koka ditzake. Eta Batxilergoan edo Lanbide Heziketan, informazio akademikoa ikasleen bilakaera ulertzeko garrantzitsuak diren beste elementu batzuekin osa dezake.

Garrantzitsuena da ikastetxe bakoitzak ikasleak ebaluatzeko eta haien bidelagun izateko duen modua islatu ahal izatea.

Konpetentzien ebaluazioa ez da beti erraza familientzat ulertzen. Txosten on batek lagun al dezake horretan?

Asko.

Ebaluazioak bilakaera izan du, eta gaur egun hezkuntzako profesionalentzat ohikoak diren baina familientzat konplexuak izan daitezkeen kontzeptuak erabiltzen ditugu: konpetentzia espezifikoak, ebaluazio-irizpideak, konpetentzia-profilak, esparruak…

Erronka ez da informazio hori partekatzea soilik. Interpretatzeko moduan aurkeztu behar da.

Ongi diseinatutako txosten batek azalpenak, irakasleen iruzkinak, grafikoak edo adierazleak jaso ditzake, informazio hori guztia askoz argiago ulertzen laguntzeko.

Zenbateraino pertsonaliza daiteke txosten bat?

Asko, ikastetxe bakoitzak bere proiektua eta ebaluazioa ulertzeko bere modua dituelako.

Alexian dagoeneko lantzen den informaziotik abiatzen gara, eta, hortik aurrera, emaitza akademikoak, konpetentziei buruzko informazioa, grafikoak, irakasleen iruzkinak, ikastetxearen berezko adierazleak edo haren jarraipen-ereduaren parte diren beste elementu batzuk jasotzen dituzten txostenak osa ditzakegu.

Ikastetxe batzuek, gainera, zenbait espazio familien parte-hartzeari ireki nahi dizkiote.

Gakoa da informazioa ez gehitzea besterik gabe, baizik eta ikaslearen bilakaera hobeto ulertzeko benetan balioa ematen duena hautatzea.

Zer ekarpen egiten dio pertsonalizazio horrek ikastetxearen hezkuntza-proiektuari?

Oso handia, ebaluazioa edozein proiektu pedagogikoren zutabeetako bat delako.

Ikastetxe batek konpetentzia, metodologia, balio edo ikasleen bidelagun izateko modu jakin batzuen alde egiten badu, zentzuzkoa da hori guztia ebaluazioa jakinarazteko unean ere antzematea.

Txostena ikastetxeak ikaskuntza nola ulertzen duen ikusgai egiteko oso modu zehatza bihur daiteke.

Eta zer gertatzen da hainbat ikastetxe dituzten hezkuntza-taldeen kasuan?

Hor aukera bereziki interesgarria dago.

Txosten partekatu batek irudi homogeneoa ematen lagun dezake, eta ikastetxe guztiak hezkuntza-proiektu beraren parte direla dioen ideia indartu.

Egitura, diseinu, hizkera eta elementu komunak landu daitezke, eta, aldi berean, ikastetxe edo etapa bakoitzak behar dituen berezitasunak mantendu.

Horrela, txosten bakoitzak erakundearen nortasuna eta xedea transmititzen ere laguntzen du.

Pertsonalizatzeak ebaluazio ofizialetik aldentzea esan nahi al du?

Ez. Elkarrekin uztartu behar diren bi gauza dira.

Informazio ofizialak eta araudiaren eskakizunek hor jarraitzen dute. Pertsonalizazioak oinarri hori aberasteko aukera ematen du, ikaskuntza-prozesua eta ikastetxearen ebaluazio-eredua hobeto azaltzen laguntzen duen informazioarekin.

Konpetentzien ebaluazioaren testuinguruan, horrek zentzu handia du: araudiaren eskakizunak betetzea eta, aldi berean, familiei emaitza horien atzean zer dagoen ulertzen laguntzea.

Nola lan egiten duzue ikastetxeekin txosten horiek sortzeko?

Lehenik, ikastetxeak nola ebaluatzen duen eta zer jakinarazi nahi duen ulertu behar da.

Ez dugu txantiloi baten gainean soilik lan egiten. Zer informazio erakutsi nahi duten, elementu bakoitzak zer garrantzi duen, nola antolatu behar den eta ikastetxearen nortasuna bisualki nola islatu aztertzen dugu.

Hortik abiatuta, eredua eraiki eta egokitzen da, haien beharrei benetan erantzun arte.

Ikasturte bakoitzean zerbitzu hau erabiltzen duten ehunka ikastetxerekin lan egiten dugu, eta aste hauek, hain zuzen ere, une garrantzitsua dira lehen ebaluazioei begira ereduak berrikusten hasteko.

Hainbeste ikastetxerekin lan egin ondoren, zerk bereizten duela esango zenuke txosten on bat?

Ulertzeko modukoa izateak.

Informazio asko izan dezake, baina familia batek ez badaki interpretatzen, bere balioaren zati handi bat galtzen du.

Txosten on batek zorroztasunaren, argitasunaren eta pertsonalizazioaren arteko oreka aurkitu behar du. Beharrezko informazioa jaso behar du, baina baita horrek zer esan nahi duen ulertzen lagundu eta ikaslearen ikuspegi koherentea eskaini ere.

Azken batean, helburua da txostenak ikastetxearen, familiaren eta ikasleen arteko elkarrizketa hobetzen laguntzea.

Ikastetxe bat bere txosten-eredua berrikustea pentsatzen ari bada, nondik hasi beharko luke?

Bere buruari galdetuz zer nahi duen familia batek ulertzea dokumentu hori jasotzen duenean.

Ez soilik zer datu erakutsi nahi dituen, baizik eta ikaskuntzaren zer ikuspegi transmititu nahi duen.

Hortik aurrera, askoz errazagoa da erabakitzea zer informazio sartu, nola antolatu eta zer formatuk islatu dezakeen hobekien bere hezkuntza-proiektua.

Txosten on batek zorroztasunaren, argitasunaren eta pertsonalizazioaren arteko oreka aurkitu behar du.